Hezarfen Ahmet Çelebi Galata Kulesi’nden Uçtu mu?

Okullarda bize öğretilen ve ders kitaplarında yazılan bilgiler doğrultusunda hepimiz ilk uçan Türk’ün Hezarfen Ahmet Çelebi olduğunu biliyoruz. Bu o kadar kesin bir bilgi olarak bize sunulmuş ki kime bunun doğruluğunu araştırmak için bir çaba içerisine dahi girmemiş.

Hezarfen Ahmet Çelebi Galata Kulesinden Uçtu mu?

Hezarfen Ahmet Çelebi’nin Galata Kulesi’nden atlayışıyla ilgili elimizde tek kaynak Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eseri. Evliya Çelebi bu eserinde gezip gördüğü yerler hakkında bilgiler vermenin yanında yaşadığı enteresan olayları da kaleme almış. Bu olaylardan bir tanesi de Hezarfen’in Galata Kulesi’nden atlaması. Evliya Çelebi’nin yazdığına göre oldukça rüzgârlı bir havada Hezarfen kendi yapmış olduğu kanatları takıyor ve kulenin dibindeki yüzlerce insanın bakışları arasında kendini boşluğa bırakıyor ve süzülerek Üsküdar’da bulunan Doğancılar meydanına iniyordu. Bu olay o kadar önemli bir olaydı ki dönemin padişahı da sarayın balkonundan bu atlayışı bizzat izlemişti.

Hezarfen Ahmet Çelebi Galata Kulesinden Uçtu mu?

Seyahatname Kayıtları Ne Kadar Doğru?

Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eseri incelendiğinde bazı yazılarda üslup farklılıklarının olduğu net bir şekilde görülmekte. Üslup farklılığı görülen yazılardan bir tanesi de Hezarfen Ahmet Çelebi ve onun Galata Kulesi’nden atlayışının anlatıldığı kısım. Bu kısımda kullanılan dil ve üslup son derece alaylı. Sanki olmamış ya da başarısızlıkla sonuçlanmış bir olayı alay ederek gerçekten başarılı olmuş gibi anlatıyor ve aralarda adeta dalga geçiyor.

Konunun İncelenmesi

1997 yılına kadar kimsenin bu konuyu sorgulama girişimi olmadı. Ta ki birkaç Türk akademisyenin bu konunun incelenmesi için yabancı otoritelere başvurmasına kadar. Fransa’da birkaç üniversite Hezarfen Ahmet Çelebi’nin gerçekten bu atlayışı yapıp yapmadığını dönemin şartlarını simüle ederek bulmaya çalıştılar. Elbette eldeki veriler çok kısıtlıydı. Ancak en önemli bilgi araştırmacıların ellerindeydi. Bu bilgi Galata Kulesi’nin yerden yüksekliği, Doğancılar Meydanı’nın yerden yüksekliği ve iki yer arasındaki mesafenin uzunluğuydu. Yapılan incelemeler ve araştırmalar neticesinde Hezarfen Ahmet Çelebi ’nin bu iki mesafeyi bırakın kendi yaptığı kanatlarla uçabilmesini, günümüz modern delta kanatlarıyla dahi uçamayacağı sonucuna ulaşıldı. 3500 metrelik bu iki yer arasında uçabilmek için dakika 3 metre gibi bir alçalma varyosunu korumak gerekmekteydi. Bir başka deyişle 3 dakika boyunca aynı irtifada kalabilmesi gerekliydi.

Hezarfen Ahmet Çelebi Galata Kulesinden Uçtu mu?

Evliya Çelebi’nin Seyahatname’de bahsettiği bir ayrıntı da havada ciddi bir poyraz olduğuydu. Ancak yine yapılan araştırmalarda Poyraz rüzgarının olmasının bırakın uçuşu mümkün kılmasını çok daha imkânsız bir hale getirdiği ortaya çıkarılmıştı. Bütün bu araştırmalar sonucunda elde edilen en enteresan bilgi ise bu kadar yıldır nasıl oluyor da milyonlarca insanın sorgusuz sualsiz bu olaya inandıkları.